Wat zeggen onze partners? | Dominik Elsmann van het AVV

De EGTS Euregio Maas-Rijn (EMR) werkt samen met talrijke partners uit de hele Euregio. Hoe verschillend hun achtergronden en zwaartepunten ook zijn, ze streven één gemeenschappelijk doel na: de grensregio nog leefbaarder maken voor de mensen die hier wonen. Daarmee zijn zij belangrijke steunpilaren van de EMR.

Wie in de Euregio Maas-Rijn woont, houdt in het dagelijks leven vaak rekening met grenzen – ook wanneer die nauwelijks nog zichtbaar zijn. De weg naar het werk, de hogeschool of universiteit, naar vriendinnen en vrienden of naar vrijetijdsactiviteiten loopt in onze regio niet zelden over een landsgrens. Om ervoor te zorgen dat dit dagelijkse leven werkelijk grensoverschrijdend kan functioneren, is er openbaar streek- en stadsvervoer nodig dat mensen niet aan grenzen tegenhoudt, maar hen met elkaar verbindt.

Precies daarin ligt een van de grote opgaven voor de Euregio Maas-Rijn: mobiliteit zo vormgeven dat de regio door haar inwoners als een gezamenlijke leefruimte kan worden ervaren. Veel functioneert al goed. Tegelijkertijd blijven er in het grensoverschrijdende openbaar vervoer uitdagingen bestaan die alleen gezamenlijk kunnen worden opgelost.

Voor Dominik Elsmann, hoofd van het Euregionale Coördinatiecentrum bij het Aachener Verkehrsverbund, was precies dit thema ook zijn eerste bewuste kennismaking met de Euregio Maas-Rijn als instelling:

„Als geboren Akenaar ken ik het leven in de grensregio natuurlijk heel goed. Mijn eerste kennismaking met de EMR als instelling was echter mijn deelname aan een evenement dat in 2015 op de Corda Campus in Hasselt plaatsvond en door de EMR werd georganiseerd. Ik herinner me de presentatie over de uitdagingen van het grensoverschrijdende openbaar vervoer nog goed.“

De band tussen de AVV en de Euregio Maas-Rijn gaat echter veel verder terug. Al lang vóór dit evenement bestond er een nauwe samenwerking, die zich door de jaren heen voortdurend verder heeft ontwikkeld:

„Als euregionaal coördinatiesentrum van de AVV werken wij al lange tijd nauw samen met de EMR en haar partners. Toen onze afdeling iets meer dan 20 jaar geleden werd opgericht, was de instelling EMR nog als ‘Stichting’ in Maastricht gevestigd. Ook toen speelde zij al een belangrijke strategische rol, bijvoorbeeld bij de ondersteuning van het Interreg-project ‘M3 – Mobiliteit zonder grenzen in de Euregio Maas-Rijn’. Sindsdien is er veel verder ontwikkeld – zowel wat de structuren als wat de samenwerking betreft. Door de jaren heen zijn talrijke thema’s gezamenlijk vooruitgebracht, zodat de samenwerking vandaag een vast en vanzelfsprekend onderdeel van ons dagelijkse werk is. Een belangrijke mijlpaal was de ondertekening van een partnerschapsovereenkomst tussen de AVV en de EMR in 2018, waarmee de nauwe samenwerking op het gebied van grensoverschrijdend openbaar vervoer opnieuw werd bevestigd en ook naar buiten toe duidelijk zichtbaar werd.

Onze samenwerking met de EMR is al lange tijd vooral gebaseerd op wederzijds vertrouwen, op een open en laagdrempelige uitwisseling en op de bereidheid om elkaar te ondersteunen en de eigen expertise te delen.“

Het gezamenlijke doel is duidelijk: grensoverschrijdend openbaar vervoer, „dat voor de mensen in de hele Euregio werkt – ook over de grens heen.“

Een bijzonder zichtbaar voorbeeld van geslaagde samenwerking is voor Dominik Elsmann de Drielandentrein:

„Drie landen, één trein – en in het beste geval merk je de grens helemaal niet. Voor forenzen, studenten of dagjesmensen wordt de Euregio zo heel vanzelfsprekend één gezamenlijke mobiliteitsruimte. Dat dit er zo eenvoudig uitziet, is echter het resultaat van langdurige en soms ook verrassende afstemmingen en vraagstukken die over landsgrenzen heen moesten worden opgelost.“

Daarin ziet Elsmann ook een van de grootste prestaties van de Euregio Maas-Rijn in de afgelopen 50 jaar:

„De grootste prestatie van de Euregio Maas-Rijn is naar mijn mening dat zij gedurende 50 jaar een succesvolle samenwerking over grenzen heen heeft opgebouwd. Uit aanvankelijk verschillende regio’s en structuren is een gemeenschappelijke ruimte ontstaan waarin thema’s zoals mobiliteit, onderwijs, innovatie, arbeidsmarkt of milieubescherming gezamenlijk worden doordacht en ontwikkeld. Ik vind het bijzonder indrukwekkend dat de EMR erin slaagt de verschillende actoren samen te brengen en uit uiteenlopende belangen gezamenlijke oplossingen te laten ontstaan. Deze samenwerking die in de praktijk wordt beleefd, is voor mij een belangrijk voorbeeld van hoe Europa in het dagelijks leven kan functioneren.“

Bovendien „behoort [de EMR] tot de oudste Euregio’s van Europa en heeft zij daarmee een echte voorbeeldfunctie op zich genomen. Juist in een tijd waarin de Europese samenhang en onze democratische waarden belangrijker zijn dan ooit, is dit jubileum voor mij een krachtig teken van wat door samenwerking over grenzen heen mogelijk is. Tegelijkertijd wordt duidelijk hoeveel de mensen in de regio profiteren van de verbinding met hun buren – zowel op privégebied als op economisch vlak.“

Hoe belangrijk deze verbinding is, blijkt vooral in tijden van crisis:

„Voor mij heeft de Covid-pandemie dit bijzonder duidelijk gemaakt. In het begin was deze situatie voor alle betrokkenen zeer verrassend en ongewoon. Van de ene op de andere dag werden alle gewoonten op hun kop gezet en met name landsgrenzen werden plotseling weer echte obstakels. De EMR heeft hier heel concreet geholpen – bijvoorbeeld met de ‘Crossing Borders’-tool, die mensen houvast bood bij de voortdurend veranderende inreis- en quarantaineregels, of bij de afstemming van de busverbindingen tussen Aken en Eupen. Ik vond het indrukwekkend om te zien hoe uit jarenlange samenwerking in een crisissituatie heel praktische oplossingen voor het dagelijks leven van de mensen zijn ontstaan. Voor mij staat de Euregio daarom voor een Europa dat niet alleen op papier bestaat, maar juist functioneert wanneer het erop aankomt.“

Ter gelegenheid van het 50-jarig jubileum van de Euregio Maas-Rijn richt Dominik Elsmann zijn blik ook op de toekomst:

„Naar mijn mening levert de EMR uitstekend werk – maar dat kan zij alleen als alle deelregio’s de waarde van grensoverschrijdende samenwerking erkennen en deze in hun handelen ondersteunen. Ik wens de EMR en onze grensregio toe dat dit gezamenlijke engagement ook in de toekomst behouden blijft en dat wij de grensregio samen verder versterken. Dan ben ik ervan overtuigd dat we ook in de komende 50 jaar veel successen van de grensoverschrijdende samenwerking mogen beleven en mede vormgeven.“